الیاف کربن
الیاف کربن
الیاف کربن با اکسیداسیون، کربنیزه کردن و نیز گرافیتیزاسیون پیشمادههای آلی غنی از کربن که از قبل به شکل لیف بودهاند، تولید میشوند. پیشمادهی رایج مصرفی اغلب پلیاکریلونیتریل (PAN) است به این علت که الیاف کربن با بهترین خواص را میتوان با استفاده از آن تولید کرد. اما این الیاف را میتوان با استفاده از قیر و سلولز تولید کرد. اعمال تغییرات در فرآیند گرافیتیزاسیون هم میتواند موجب تولید الیاف با استحکام بالا( در دمای حدود 2600 درجه سانتیگراد) یا الیاف با مدول بالا(در دمای 3000 درجه سانتیگراد) و یا انواع دیگر الیاف با خواص بیابین اینها میشود. پس از تولید الیاف کربن، اصلاح سطحی روی آن انجام شده تا اتصال به ماتریس بهبود یافته و سایزینگ شیمیایی بر روی آن انجام شده تا از الیاف محافظت شود.
در اواخر دهه 60 که الیاف کربن برای نخستین بار تولید شد، قیمت گرید استحکام بالای آن حدود 200 دلار به ازای هر کیلوگرم بود. حدود سال 1996 ظرفیت سالانهی تا حدود 7000 تن افزایش یافت و قیمت معادل آن از گرید استحکام بالای آن 40-15 دلار به ازای هر کیلوگرم شد. الیاف کربن معمولاً براساس مدول طبقه بندی میشوند که در آن خواص به ترتیب افت می کند. این طبقهبندی عبارت است از:
الیاف کربن استحکام بالا (HS)، مدول متوسط (MI)، مدول بالا (HM) و مدول فوق العاده بالا (UHM). قطر الیاف اغلب آنها در حدود 7-5 میکرون است. الیاف کربن نسبت به الیاف تجاری موجود دارای سفتی ویژهی بالا، استحکام تنشی و فشاری بالا، و مقاومت بالا در برابر خوردگی، خزش و خستگی هستند. با این حال استحکام ضربهای این الیاف کمتر از شیشه یا آرامید است خصوصاً مشخصات شکنندگی که توسط الیاف HM و UHM نمایش داده میشود.
| استحکام و مدول الیاف کربن پایهPAN | |||
| کشور سازنده | استحکام کششی(GPa) | مدول کششی(GPa) | گرید |
| مدول استاندارد (کمتر از 265 گیگاپاسکال) (استحکام بالا) | |||
| فرانسه/ ژاپن | 3/53 | 230 | T300 |
| ژاپن | 5/3 | 235 | T700 |
| آلمان | 3/95 | 238 | HTA |
| ژاپن | 4/8 | 240 | UTS |
| ژاپن/آمریکا | 4/5 | 234 | 34-700 |
| آمریکا | 4 | 241 | AS4 |
| آمریکا | 4/55 | 241 | T650-35 |
| آمریکا/ | 3/6 | 228 | Panex33 |
| آمریکا | 3/8 | 228 | F3C |
| ژاپن | 4/83 | 235 | TR50S |
| ژاپن | 4/41 | 234 | TR30S |
| مدول متوسط(265-320 گیگاپاسکال) | |||
| فرانسه/ژاپن | 5/94 | 294 | T800 |
| فرانسه | 5/94 | 294 | M30S |
| ژاپن | 4/12 و 5/5 | 295 | IMS |
| ژاپن | 4/4 و 5/1 | 289 | MR40/MR50 |
| آمریکا | 5/3 و 5/1 | 303 | IM6/IM7 |
| آمریکا | 5/3 | 310 | IM9 |
| آمریکا | 4/82 | 290 | T650-42 |
| آمریکا | 5/65 | 290 | T40 |
| مدول بالا(320-440 گیگاپاسکال) | |||
| ژاپن | 2/74 | 392 | M40 |
| فرانسه/ ژاپن | 4/41 | 377 | M40J |
| ژاپن | 3 | 358 | HMA |
| ژاپن | 4/58 | 395 | UMS2526 |
| ژاپن | 4/8 | 340 | MS40 |
| ژاپن | 4/8 | 381 | HR40 |
| مدول فوق العاده بالا(حدود 440 گیگاپاسکال) | |||
| ژاپن | 4/21 | 436 | M46J |
| ژاپن | 4/5 | 435 | UMS3536 |
| ژاپن | 4/4 | 441 | HS40 |
| آمریکا | 3/54 | 441 | UHMS |